Əsas məqamlar

• Əgər evinizdə bir otağın digərlərindən daha isti olduğunu düşünmüsünüzsə, bunun əsas səbəbləri birbaşa günəş işığı, zəif hava axını, izolyasiyada boşluqlar və daxili istilik mənbələri ola bilər.

• Pəncərə örtüklərindən istifadə etmək, hava ventlərinin istiqamətini dəyişmək və izolyasiya boşluqlarını bağlamaq kimi sadə tədbirlər otaqlar arasındakı temperatur fərqini azaltmağa kömək edə bilər.

• Temperaturun xəritələndirilməsi və hava axınının yoxlanılması evdə problemli zonaları müəyyən etməyə və uyğun həlləri seçməyə imkan verir.

• İzolyasiyanın yaxşılaşdırılması, hava kanallarının sızdırmazlığının təmin edilməsi və HVAC zonalaşdırma sistemlərinin tətbiqi uzunmüddətli komfort və enerji qənaəti təmin edə bilər.

• Rütubət, istilik körpüləri və baca effekti kimi görünməyən amillərin nəzərə alınması otaqlar arasındakı temperatur fərqini daha da azaltmağa kömək edir.

• Ağıllı termostatlara, landşaft planlaşdırmasına və günəş şüalarını əks etdirən dam örtüklərinə investisiya qoymaq uzunmüddətli temperatur nəzarətinə və evin enerji səmərəliliyinə kömək edə bilər.

Evdə bir otağın digərlərindən daha isti olmasının əsas səbəbi həmin otağa istiliyin kondisionerin onu xaric edə bildiyindən daha sürətli daxil olmasıdır. Bunun ən çox rast gəlinən səbəbləri böyük pəncərələrdən daxil olan birbaşa günəş işığı, uzun və ya sızdıran hava kanalları səbəbindən qeyri-bərabər hava axını, izolyasiyada boşluqlar və elektron cihazların yaydığı istilikdir.

Lakin hər isti otaq üçün eyni həll üsulu uyğun deyil. Günəş şüalarına məruz qalan yataq otağında sadəcə işıq keçirməyən pərdələrdən istifadə etmək kifayət edə bilər. Hava emal qurğusundan uzaqda yerləşən otaqda isə problem hava kanalları ilə bağlı ola bilər və peşəkar yoxlama tələb edə bilər.

Aşağıda bir otağın niyə digərindən daha isti olduğunu, bunun səbəbini necə müəyyənləşdirməyi və uzunmüddətli nəticə verən həlləri nəzərdən keçiririk.

Niyə bir otaq evin digər hissələrindən daha isti olur?

Otaqlar arasında temperatur fərqləri əsasən günəş işığının təsiri, hava axını, izolyasiya, daxili istilik mənbələri və otağın evdəki yerləşmə mövqeyi ilə bağlıdır. Bu amillərin hamısı birlikdə təsir göstərərək bəzən gözlə görünməyən temperatur fərqləri yarada bilər.

Pəncərələrdən daxil olan günəş işığı

Günəş işığı xüsusilə günün müəyyən saatlarında bəzi otaqların daha çox qızmasına səbəb ola bilər. Böyük şərq və ya qərb istiqamətli pəncərələri olan otaqlar həddindən artıq isinməyə daha meyillidir.

Pəncərənin şüşəsinin növü və sayı da əhəmiyyətlidir. Tək şüşəli pəncərələr ikiqat şüşəli pəncərələrlə müqayisədə daha çox istiliyin daxil olmasına imkan verir.

Jalüzlər, pərdələr və işıq keçirməyən örtüklər günəş şüalarının və günəş istiliyinin təsirini azaltmağa kömək edir. Günün ən isti saatlarında pərdələri bağlamaq belə nəzərəçarpacaq nəticə verə bilər.

Evin istiqaməti də mühüm amildir. Cənub və qərb istiqamətində yerləşən otaqlar adətən daha çox günəş işığı alır.

Pəncərələrdə günəş şüalarını əks etdirən örtüklərdən istifadə etmək və kölgə yaradan ağaclar əkmək otaqların daha sərin qalmasına kömək edə bilər.

Otağa kifayət qədər hava axınının çatmaması

Ventlərdən gələn havanın otaqlar arasında bərabər paylanmaması temperatur fərqinə səbəb ola bilər. İstifadə olunmayan otaqlardakı bağlı və ya zəif işləyən ventlər hava axınının balansını poza və nəticədə digər otaqların daha isti olmasına səbəb ola bilər.

Köhnə və ya çirkli hava kanalları da hava axınını zəiflədə bilər. Hava kanallarının sızması və ya düzgün bağlanmaması bəzi otaqlara kifayət qədər sərin havanın çatmamasına gətirib çıxara bilər.

Hava axınının daha balanslı olması üçün ventlərin istiqamətini dəyişməyə və bütün ventlərin açıq olduğundan əmin olmağa çalışın.

Hətta düzgün gücə malik kondisioner sistemi belə hava axını məhdudlaşdırılıbsa, effektiv işləyə bilməz.

Çoxmərtəbəli evlərdə termostatın yerləşdiyi yer də problem yarada bilər. Məsələn, termostat birinci mərtəbədə yerləşirsə, həmin mərtəbə müəyyən edilmiş temperatura çatdıqda sistem soyutmanı dayandıra bilər. Bu zaman yuxarı mərtəbələr daha isti qala bilər.

İzolyasiyada boşluqlar

Zədələnmiş və ya kifayət qədər olmayan izolyasiya istiliyin otaqlar arasında keçməsinə səbəb ola bilər. Pəncərə və qapıların ətrafındakı boşluqlar və çatlar isti havanın içəri daxil olmasına, sərin havanın isə xaricə çıxmasına şərait yaradır.

Problemi azaltmaq üçün müasir izolyasiya materiallarından istifadə etmək və mövcud izolyasiyanı yaxşılaşdırmaq mümkündür. Qapı və pəncərə ətrafındakı boşluqları xüsusi sızdırmazlıq lentləri və ya mastiklərlə bağlamaq da sadə və effektiv həll yollarındandır.

İzolyasiya zaman keçdikcə öz xüsusiyyətlərini itirə bildiyi üçün müntəzəm yoxlamaların aparılması evdə komfortlu temperaturun qorunmasına kömək edir.

Elektron cihazlar və məişət texnikasından yayılan istilik

Bir çox otaqlar elektron cihazlar və məişət texnikası səbəbindən daha isti ola bilər. Kompüterlər, televizorlar və lampalar işləyərkən istilik yayır. Bir neçə cihaz eyni otaqda istifadə edildikdə bu istilik daha da artır.

Mətbəx isə yemək bişirilərkən qısa müddətdə əhəmiyyətli dərəcədə qıza bilər və bu istilik digər otaqlara da yayıla bilər.

Artıq isti olan otaqlarda elektron cihazların istifadəsini azaltmaq temperatur artımının qarşısını almağa kömək edə bilər. İmkan olduqda bəzi cihazları daha sərin otaqlara keçirmək də faydalıdır.

Otağın evdə yerləşməsi

Otağın evin hansı hissəsində yerləşməsi də temperaturuna ciddi təsir göstərir. Üst mərtəbələr yay aylarında daha isti, qışda isə daha soyuq ola bilər.

Cənub və qərbə baxan otaqlar daha çox günəş işığı alır. Digər otaqlar isə yaxınlıqdakı binalar və ya ağaclar tərəfindən kölgələndiyi üçün daha sərin qala bilər.

Evin ümumi planlaşdırılması və otaqların bir-biri ilə əlaqəsi də havanın və istiliyin necə dövr etdiyini müəyyən edir.

Otağın niyə isti olduğunu necə müəyyən etmək olar?

Evdə temperatur fərqinin səbəbini müəyyənləşdirmək üçün otaqları ayrı-ayrılıqda yoxlamaqla başlayın. Sistemli yoxlamalar və sadə ölçmə vasitələri problemin harada və nə üçün yarandığını müəyyən etməyə kömək edə bilər.

Temperaturun xəritələndirilməsi

Rəqəmsal və ya analoq termometrlərdən istifadə edərək gün ərzində hər otağın temperaturunu qeyd edin. Termometri eyni hündürlükdə, birbaşa günəş işığından və istilik yayan cihazlardan uzaq bir yerdə yerləşdirin.

Ən azı üç gün ərzində məlumat toplamaq temperatur dəyişikliklərində müəyyən qanunauyğunluqları görməyə imkan verir.

Cənuba baxan pəncərələri və ya çoxsaylı elektron cihazları olan otaqlarda temperaturun daha yüksək olması normaldır.

Əgər müəyyən otağın, məsələn, iş otağının daim daha isti olduğunu müşahidə edirsinizsə, bu daha ciddi problemin göstəricisi ola bilər. Səbəb həddindən artıq günəş işığı və ya zəif hava axını ola bilər.

Topladığınız məlumatları qeyd edin. Bu məlumatlar işıq keçirməyən pərdələrin quraşdırılması və ya elektron cihazların yerinin dəyişdirilməsi kimi tədbirlərin seçilməsinə kömək edəcək.

Hava axınının yoxlanılması

HVAC sisteminin düzgün işləməsi evdə temperaturun sabit saxlanılması üçün əsas şərtlərdən biridir.

Əlinizi hər bir ventin yaxınlığına gətirərək hava axınının gücünü yoxlayın. Əgər ventdən gələn hava zəifdirsə, onun qarşısında hər hansı maneənin olub-olmadığını və ventin bağlı vəziyyətdə qalmadığını yoxlayın.

Hava filtrlərinin çirkli və ya tutulmuş olması da hava axınını azalda bilər. Filtrləri mütəmadi olaraq yoxlamaq və çirkli olduqda dəyişdirmək lazımdır.

Tavan ventilyatorlarından istifadə edərək havanın otaq daxilində daha yaxşı dövr etməsini təmin etmək mümkündür. Yayda ventilyatorun saat əqrəbinin əksinə, qışda isə saat əqrəbi istiqamətində işlədilməsi havanın daha effektiv dövr etməsinə kömək edə bilər.

Hava axını zəif olan otaqlarda ventilyatorun sürətini artırmaq və ya yaxınlıqdakı ventləri daha geniş açmaq mümkündür. Problem davam edərsə, HVAC sisteminə texniki xidmət göstərilməsi məsləhətdir.

Sistemin ildə iki dəfə — yaz və payız aylarında — yoxlanılması yaxşı texniki qulluq təcrübəsidir.

Vizual yoxlama

HVAC sistemini, hava kanallarını və izolyasiyanı vizual olaraq yoxlayın. Vent örtüklərini açaraq onların daxilində toz və ya zədələnmə olub-olmadığını nəzərdən keçirin.

Çatlamış və ya birləşmələri boşalmış hava kanalları hava sızmasına səbəb ola bilər. Nəticədə bəzi otaqlar digər otaqlardan daha isti və ya daha soyuq olur.

İzolyasiya da mühüm rol oynayır. Nazik və ya zədələnmiş izolyasiyaya malik otaq yayda daha tez qızır, qışda isə daha tez soyuyur.

Əlavə diaqnostik yoxlamalar

Pəncərələrə birbaşa günəş işığının düşüb-düşmədiyini yoxlayın. Cənuba baxan otaqlar günəşli saatlarda həddindən artıq qıza bilər. Bu halda işıq keçirməyən pərdələrdən və ya günəş şüalarını əks etdirən jalüzlərdən istifadə etmək faydalıdır.

Mebellərin ventlərin qarşısında yerləşdirilməsi də hava axınının qarşısını ala və istiliyi otaqda saxlaya bilər. Böyük mebelləri hava dövranını məhdudlaşdırmayacaq şəkildə yerləşdirmək daha yaxşıdır.

Bir isti otağı necə sərinlətmək olar?

Evdə yalnız bir otağın daim digərlərindən daha isti olması geniş yayılmış problemdir. Bunun səbəbi zəif hava axını, kifayət qədər izolyasiyanın olmaması və ya elektron cihazların yerləşdirilməsi kimi bir neçə amilin birləşməsi ola bilər.

Sadə və nisbətən aşağı xərcli tədbirlər otaqların daha komfortlu olmasına və enerji səmərəliliyinin artırılmasına kömək edə bilər.

• Hava filtrlərini hər ay yoxlayın və çirkli olduqda dəyişdirin. Bu, hava axınını yaxşılaşdıracaq.

• Sərin havanın otaqda daha yaxşı dövr etməsi üçün portativ və ya tavan ventilyatorlarından istifadə edin.

• Günəşə baxan pəncərələrdə pərdələrdən və ya günəş şüalarını əks etdirən örtüklərdən istifadə edin.

• İsti otaqlarda qapıları bağlı saxlayın və isti havanın digər otaqlara keçməsinin qarşısını almaq üçün qapı altı sızdırmazlıq elementlərindən istifadə edin.

• Günəş işığını əks etdirmək üçün açıq rəngli pərdələr seçin.

• Mətbəx və hamamda isti havanı xaric etmək üçün hava çıxarıcı ventilyatorlardan istifadə edin.

• Elektron cihazları pəncərələrdən uzaqlaşdırın və çox isti otaqlarda onların istifadəsini azaldın.

• Temperatur fərqi ciddi olduqda əlavə kondisioner qurğusunun quraşdırılması nəzərdən keçirilə bilər.

• HVAC sisteminin düzgün işləməsini təmin etmək üçün ildə iki dəfə — yaz və payız aylarında — texniki baxış keçirin.

Pəncərə örtükləri

Günəş şüalarını əks etdirən pəncərə örtükləri günəşdən daxil olan istiliyin miqdarını azaldır və otaqların gün ərzində daha yavaş isinməsinə kömək edir.

Açıq rəngli pərdələr və jalüzlər günəş işığını əks etdirərək otağın daha sərin qalmasına kömək edə bilər.

İşıq keçirməyən örtüklər və termal pərdələr günəş işığının qarşısını alır və sərin havanın otaqda qalmasına kömək edir.

Pərdələrin və jalüzlərin müntəzəm təmizlənməsi də vacibdir. Toplanan toz hava axınının qarşısını ala və onların effektivliyini azalda bilər.

Günün ən isti saatlarında birbaşa günəş işığı alan otaqlar adətən daha çox qızır. Pəncərə örtükləri və uyğun pərdələr, xüsusilə böyük pəncərələri olan otaqlarda, temperaturun azaldılmasına əhəmiyyətli kömək göstərə bilər.

Qapıların idarə edilməsi

Daha isti otaqlarda qapıları bağlı saxlamaq istiliyin həmin otaqda qalmasına və daha sərin otaqlara yayılmasının qarşısının alınmasına kömək edir.

Qapı altı sızdırmazlıq elementləri isti havanın qapının altından keçməsinin qarşısını alaraq otaqlar arasındakı temperatur fərqini azaltmağa kömək edə bilər.

Daxili qapılarda ventilyasiya dəliklərinin quraşdırılması isə otaqlar arasında havanın hərəkətini yaxşılaşdıra və sərin havanın ehtiyac olan ərazilərə çatmasına imkan verə bilər.

Xarici qapının keyfiyyətli sızdırmazlıq materialları ilə düzgün izolyasiya edilməsi də kondisionerlə soyudulmuş havanın evdə saxlanmasına kömək edir.

Bu kimi kiçik dəyişikliklər yay aylarında otaqların həddindən artıq isinməsinin və sərin havanın itirilməsinin qarşısını almaqda əhəmiyyətli rol oynaya bilər.